กิจกรรมโครงการ JR วิชาการ ครั้งที่ 4
เวทีเสวนา "โซเชียลมีเดียทางเลือกใหม่? ของการรายงานข่าวในภาวะวิกฤต"
วันพฤหัสบดีที่ 29 มีนาคม 2555 เวลา 9.00–16.30 น.
ณ คอนเวนชั่นฮอลล์ ชั้น 2 อาคารศูนย์การเรียนรู้สื่อสาธารณะ สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส

โดยภาควิชาวารสารศาสตร์ คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ ร่วมกับสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส
และชมรมนักข่าวสายเทคโนโลยีสารสนเทศ สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย

1. หลักการและเหตุผล
ปี พ.ศ. 2554 ที่ผ่านมานั้นเป็นปีของการสื่อสารบนโลกออนไลน์ สังเกตได้จากจำนวนของผู้ใช้งานเว็บไซต์สังคมออนไลน์เฟซบุ๊ค (Facebook) ที่มีผู้ใช้งานเกินกว่า 800 ล้านคนทั่วโลก ทวิตเตอร์ (Twitter) มีผู้ใช้งานมากกว่า 250 ล้านคนทั่วโลก และเมื่อเทคโนโลยีพัฒนาก้าวหน้าส่งผลให้เกิดเครื่องมือสื่อสารที่ทันสมัยมากขึ้น เช่น สมาร์ท โฟน (Smartphone) แท็บเล็ต (Tablet) เป็นต้น ซึ่งเครื่องมือสื่อสารยิ่งทันสมัยยิ่งทำให้การสื่อสารบนโลกออนไลน์ สะดวกรวดเร็วมากขึ้น

เครื่องมือสื่อสารที่พัฒนาดังกล่าวข้างต้นได้กลายมาเป็น โซเชียลมีเดีย (Social Media) เพราะสร้างให้เกิดโซเชียลเน็ตเวิร์ค (Social Network) หรือเครือข่ายสังคมออนไลน์ที่มนุษย์ติดต่อสื่อสารกันด้วยเทคโนโลยีอันทันสมัยต่าง ๆ เกิดเป็นการสื่อสาร 2 ทางที่ฉับไว เกิดการแบ่งปันข้อมูลทุกประเภทอย่างรวดเร็ว

เครือข่ายสังคมออนไลน์ที่อาศัยโซเชียลมีเดีย ยิ่งทวีบทบาทสำคัญในการสื่อสารแลกเปลี่ยนข้อมูลมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อสังคมต้องเผชิญกับภาวะวิกฤต สภาพแวดล้อมในสังคมมีการเปลี่ยนแปลง หรือเกิดความขัดแย้งระดับ สูงขึ้นในสังคม สภาวการณ์ดังกล่าวทำให้ผู้คนในสังคมต้องการข้อมูลข่าวสารที่รวดเร็วทันเหตุการณ์มากขึ้น เพื่อทำให้ตนได้รับความรู้ ความเข้าใจ และลดความวิตกกังวลหรือไม่แน่ใจที่เกิดขึ้น (Ball-Rokeach and DeFIeur, 1976)

สังเกตได้จากสังคมไทยในช่วงที่เกิดความขัดแย้งกรณี "เมษาเลือด" เมื่อปี พ.ศ. 2553 หรือเกิดภาวะวิกฤต กรณี "มหาอุทกภัย" ปี พ.ศ. 2554 ที่ผ่านมา สมาชิกในสังคมหรือผู้รับสารยิ่งต้องการข้อมูลจากสื่อมวลชน สื่อมวลชนจะได้รับการคาดหวังจากสังคมให้มีบทบาทในการช่วยคลี่คลาย และส่งเสริมการจัดการกับภาวะวิกฤตที่คุกคามความสงบสุขของสังคมโดยเร็ว สื่อมวลชนจึงต้องทำหน้าที่ในการรวบรวมและเผยแพร่ข้อมูลประเด็นปัญหาต่าง ๆ และแนว ทางแก้ไขให้รวดเร็วทันต่อความต้องการของผู้คนที่ตกอยู่ในสภาพตึงเครียดจากสถานการณ์ที่เกิดขึ้น

โซเชียลมีเดียที่มีคุณสมบัติด้านความสะดวกและรวดเร็วในการติดต่อสื่อสาร จึงเข้ามามีบทบาทสำคัญและ กลายเป็นทางเลือกใหม่ของนักข่าวในการนำเสนอข้อมูลแก่ประชาชน เพราะนอกจากจะรวดเร็วและสะดวกต่อการใช้งานแล้ว ยังสามารถสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้ส่งสารและผู้รับสาร ทำให้การรายงานข่าวมีมุมมองที่หลากหลายมากขึ้น ขณะเดียวกันโซเชียลมีเดียที่มีความโดดเด่นในเรื่องความรวดเร็วของการนำเสนอเหตุการณ์เพื่อตอบสนองความต้องการข้อมูลข่าวสารของผู้คนได้อย่างทันท่วงที ก็มีข้อกังขาในเรื่องของความถูกต้อง และความน่าเชื่อถือของข้อมูล

ด้วยประเด็นที่น่าสนใจเกี่ยวกับโซเชียลมีเดียดังกล่าวข้างต้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการมีบทบาทสำคัญในการรายงานข่าวช่วงภาวะวิกฤตด้วยความรวดเร็ว หรือประเด็นข้อสงสัยเกี่ยวกับความถูกต้องของข้อมูลที่นำเสนอ เวทีเสวนา "โซเชียลมีเดียทางเลือกใหม่? ของการรายงานข่าวในภาวะวิกฤต" จึงเกิดขึ้นด้วยความร่วมมือระหว่างภาควิชาวารสารศาสตร์ คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส และชมรมนักข่าวสายเทคโนโลยีสารสนเทศ สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย

โดยมุ่งหวังให้เกิดกระบวนการถ่ายทอดความรู้ ประสบการณ์ การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และกำหนดแนวทางร่วมกันระหว่างอาจารย์ นักศึกษา นักวิชาชีพสื่อทั้งระดับประเทศ และระดับท้องถิ่น รวมถึงภาคประชาชน เกี่ยวกับการนำเทคโนโลยีด้านการสื่อสารผ่านสื่อสังคมออนไลน์ หรือโซเชียลมีเดีย (Social Media) มาช่วยรายงานข่าวในภาวะวิกฤตที่เกิดขึ้นได้เสมอ รวมทั้งหารือแนวทางด้านจริยธรรมที่จะต้องตระหนักถึงทั้งในปัจจุบันและอนาคต ตลอดจนเพื่อให้นักศึกษาด้านนิเทศศาสตร์ได้เห็นถึงแนวทางการรายงานข่าวยุคใหม่ในภาวะวิกฤตว่า ต้องมีการเตรียมพร้อมอย่างไร เพื่อให้นำใช้ไปประกอบวิชาชีพต่อไป


2. วัตถุประสงค์โครงการ
1. เพื่อเปิดพื้นที่สาธารณะทางวิชาการให้กับนักวิชาชีพ คณาจารย์ นักศึกษา และบุคคลทั่วไป ได้ระดมความคิดเห็นเกี่ยวกับการใช้โซเชียลมีเดีย รายงานข่าวในภาวะวิกฤต
2. เพื่อประสานความร่วมมือทางด้านวิชาการ และวิชาชีพ ระหว่างสถาบันอุดมศึกษากับองค์กรสื่อสารมวลชน และสมาคมวิชาชีพด้านสื่อสารมวลชน
3. เพื่อให้นักศึกษาได้รับความรู้และประสบการณ์จากนักวิชาชีพ หรือบุคคลทั่วไปที่มีประสบการณ์การรายงานข่าวในภาวะวิกฤต
4. เพื่อให้คณาจารย์ และนักศึกษาสามารถบูรณาการองค์ความรู้ที่ได้จากการเรียนการสอนในห้องเรียนเข้ากับสถานการณ์ทางสังคมที่เกิดขึ้นจริง
5. เพื่อเป็นเวทีในการแสดงผลงานสร้างสรรค์ และเป็นเวทีในการเรียนรู้ของนักศึกษา
6. เพื่อทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม และเอกลักษณ์ของชาติด้านภาษาไทย


3. กลุ่มเป้าหมายโครงการ: ผู้เข้าร่วมโครงการประมาณ 100 คน
• นักวิชาชีพสื่อสารมวลชน
• ภาคประชาชน และสื่อภาคประชาชน
• คณาจารย์และนักศึกษาจากสถาบันการศึกษาต่างๆ
• คณาจารย์และนักศึกษาภาควิชาวารสารศาสตร์ คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ
• ผู้บริหารและบุคลากรสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส
• บุคคลทั่วไป

ดาวน์โหลดกำหนดการและแบบตอบรับเข้าร่วมเวทีเสวนา "โซเชียลมีเดียทางเลือกใหม่? ของการรายงานข่าวในภาวะวิกฤต"« คลิ๊กเพื่อดาวน์โหลด»